4 Ocak 2026 Pazar

Mutluluk 3 - Mutluluk bir seçimdir

Mevlana, insanın dikkatini nereye vereceğinin bir seçim olduğunu söyler. 

Çöp mü, Çiçek mi? (Odaklanma Seçimi)

Sinek her zaman yaraya, pisliğe ve çöpe konmayı seçer; koca bir gül bahçesinde bile olsa gider bir pislik bulur. Arı ise dikenlerin arasındaki küçücük bir çiçeği bulup ona konmayı seçer.

Hayatın içinde hem "yara" hem "çiçek" vardır. Acıya mı yoksa güzelliğe mi odaklanacağımız bizim seçimimizdir.

Gam mı, Neşe mi? (Gönül Kararı)

Mevlana’ya göre gam ve neşe, gönül evine gelen misafirler gibidir. Mesnevi’de der ki:

"Gönül ne tarafı işaret ederse, beş duyu da eteklerini toplayıp o tarafa gider."

Bu yüzden mutluluk, dış koşulların düzelmesini beklemek değil, içerdeki "ev sahibinin" (iradenin) neşeyi davet etmesidir.

Özetle Mesnevi der ki: Dünya bir yankı yeridir. Sen neyi seslenirsen, sana o geri döner. Eğer mutluluğu seçmek istiyorsan, "kusur bulmak için bakmayı" bırakıp "kusur örtmeyi ve güzelliği görmeyi" seçmelisin.

Sonja Lyubomirsky, "mutluluk bir seçimdir" argümanını bilimsel verilerle açıklar.

Mutluluk Pastası (%50 - %10 - %40 Kuralı)

%50 Genetik Set Noktası: Mutluluğumuzun yarısı biyolojik mirasımıza bağlıdır. Bazı insanlar doğuştan daha neşeli bir mizaca sahiptir.

%10 Yaşam Koşulları: Şaşırtıcı bir şekilde; sadece %10 etkiler. Buna "Hedonik Adaptasyon" denir. piyangoyu kazansanız bile bir süre sonra eski mutluluk seviyenize dönersiniz.
Hedonik Adaptasyon ; insan zihni iyi şeylere çok çabuk alışır. Mutluluğu seçim yapan şey, bu alışma sürecine karşı koymaktır. Örneğin, her gün aynı manzaraya bakmak bir süre sonra etkisini yitirir; ancak o manzaraya her gün bilinçli bir farkındalıkla (seçim yaparak) bakmak, adaptasyonu yavaşlatır. Perfect Days filmi tam da bundan bahsetmez mi?

%40 Kasıtlı Faaliyetler (Seçim Alanı): İşte burası bizim "işimizdir". Düşünce biçimimiz ve günlük aktivitelerimiz ( bknz. 12 mutluluk stratejisi) mutluluğumuzun neredeyse yarısını belirler.

 Konunun benim açımdan yorumunu fazla uzatmadan özetlemeye çalıştım. Sevgiler...

7 yorum:

  1. Tam da bu işte;
    Dünya bir yankı yeridir. Sen neyi seslenirsen, sana o geri döner.
    Benimde hayat felsefem bu, bazen oo tuzu kuru derler ama hiçte değil. Bir
    seçim olduğunu biliyorum, bunun için de çaba gösteriyorum..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çaba çok önemli değil mi? Tuzu kuru diyenler çabayı göremeyenler bence de...

      Sil
  2. Bu durumda sinekler mutlu olmayı tercih etmiyor diyebiliriz. Aynı manzaraya bakarken farklı açıdan bakmak tam benlik. Zihin hedonistliği yaşıyorum.

    YanıtlaSil
  3. gönül bu, ota da konar boka da

    YanıtlaSil
  4. Perfect Days'i bu yıl, hatta bu ay, hatta bu yılın ilk filmi olarak izleyeceğim. Mutluluk bir seçimdir pek tabii ama bazen mutsuzluk da bizi seçebiliyor :)

    YanıtlaSil
  5. Öte yandan belki de sineklerin mutluluk anlayışında b*ka konmak vardır. Kimsenin mutluluğuna kimse karışamaz! Ama tabii kanımızı emen sivriler konu dışı :)

    YanıtlaSil
  6. Çok güzel bir konuya değinmişsiniz. Terazi olsaydı bu durumda sanırım arıyı seçerdi. Mevlananın gam ve neşe görüşü zaten her şeyi anlatıyor.

    YanıtlaSil